1990 оныг хүртэл сэтгүүл зүйн сургалтын агуулга, бүтцийг ЗХУ-ын сэтгүүлч бэлтгэдэг их дээд сургуулиудын туршлагыг шууд хуулбарлаж, үндэсний онцлогийг нэмж тусгах замаар боловсруулдаг байжээ. 1990 оны Ардчилсан хувьсгал Монголын сэтгүүл зүй дэх асар том өөрчлөлт шинэчлэлийн эхлэлийг тавьж, ОНМХ-ийн систем, нийтлэл нэвтрүүлгийн агуулга бичлэгийн төрөл зүйл, ур чадвар, хэвлэл мэдээллийн менежментэд урьд өмнө үзэгдэж байгаагүй цоо шинэ зүйлийг авчирсан. Боловсон хүчингүйгээр ОНМХ-ийн ямар ч үйл ажиллагааг төсөөлөх боломжгүй учир юуны өмнө сэтгүүлч боловсон хүчнийг бэлтгэх, давтан бэлтгэх, мэдлэг мэргэжлийг дээшлүүлэх, бусад орны сэтгүүлчдийн ажлын туршлагаас суралцах шаардлага зүй ёсоор тавигдсан байна. Энэ асуудлыг шийдэхийн тулд сэтгүүлч бэлтгэж буй их дээд сургуулиудын сургалтын төлөвлөгөө, хөтөлбөрийг цаг үеийн шаардлагад нийцүүлэх, шинэчлэн боловсруулах, чанарын шинэ шатанд гаргах талаар идэвхтэй алхмуудыг хийж ирсэн байна.
Сургалтын хөтөлбөр цаг үеэ дагаад өөрчлөлт шинэчлэлтийг хийхээс аргагүйд хүрч байгаа юм. Өнөөдөр техник технологи асар хурдацтай хөгжиж, улам боловсронгуй, хурдтай болсоор байна. Үүнийгээ дагаад ажил олгогч байгууллагууд өндөр шаардлагыг төгсөгчдөд тавьж байна. Тэдний эрэлт хэрэгцээ, шаардлагад нийцсэн боловсон хүчнийг бэлтгэх нь том зорилт болоод байна.
Дэлхийн чиг хандлага өөрчлөгдөж, нарийн мэргэшсэн мэргэжилтнүүд хэрэгцээтэй болоод байна. Иймд өнөөдөр нийгэм цаг үеэ дагаад сэтгүүлч бэлтгэж буй их дээд сургуулиуд сургалтын хөтөлбөртөө өөрчлөлтийг оруулах зайлшгүй шаардлага тулгараад байгаа юм.
Ажил олгогчид ямар мэргэжилтнийг эрэлхийлж байна вэ?
Энэхүү ажлынхаа судалгааны хэсэг болгож ажил олгогчдоос санал асуулга авсан. Тэд мэргэжлийн өндөр шаардлагыг төгсөгчдөд тавьж байна. Тэдний эрэлт хэрэгцээ, шаардлагад нийцсэн боловсон хүчнийг бэлтгэх нь сургалтын байгууллагын гол үүрэг. Хөтөлбөр шинэчлэлийн хүрээнд мэргэжлийн ажил олгогч хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудын удирдлага, мэргэжлийн холбоодоос судалгаа авлаа. Судалгаанд телевиз, радио, сонин, сайт зэрэг 40 гаруй хэвлэл мэдээллийн байгууллагын гүйцэтгэх захирал, ерөнхий редактор, сэтгүүлчид оролцсон юм.
Өнөөгийн цаг үед та салбартаа ямар мэргэжилтнийг ажилд авахыг хүсэж байна? гэсэн асуултад:
- Хариуцлагатай
- Ажиллах чин хүсэл эрмэлзэлтэй,
- Цаг баримталдаг
- Сэтгэл, зүтгэлтэй,
- Багаар ажиллах чадвартай
- Олон талын мэдлэгтэй
- Зөв хандлагатай
- Ерөнхий суурь мэдлэг сайтай
- Санаачилгатай
- Мэргэжлийн ур чадвар сайтай
- Гадаад хэлний мэдлэг, чадвар сайтай гэсэн чанаруудыг нэрлэсэн байна.
Ажил олгогчид мөн сэтгүүл зүй, хэвлэл мэдээллийн салбарт мэргэжлийн болон техникийн дараах ур чадвар бүхий ажилтнуудыг хайж байна.
Үүнд:
- Сэтгүүлч, редактор, контент бүтээгчийн хувьд бичих, редактор хийх, судалгаа хийх, хурдтай, үнэн зөв мэдээлэл боловсруулах чадвар.
- Дижитал ба нийгмийн сүлжээний суурь ойлголт, контент үйлдвэрлэх ур чадвар.
- Видео, фото редактор болон техник хэрэгслүүдийг ашиглах чадвар.
- Ёс зүйн асуудал, мэдээллийн үнэн зөв, шударга байх шаардлага.
- Багаар ажиллах чадвар, зөв хандлагатай байх
Сэтгүүлч бэлтгэдэг их дээд сургуулиуд сургалтын хөтөлбөртөө ямар шинэчлэлийг хийгээсэй гэж боддог вэ?
- Хуучин арга барилаасаа татгалзах
- Өөрийгөө илэрхийлэх илтгэх чиглэлийн хичээлүүд
- Өнөөдрийн сэтгүүл зүйн салбарын нэр хүндийг өргөхүйц зүйлийг сургалтын хөтөлбөртөө оруулах
- Орчин үеийн медиа сэтгүүл зүйд шаардагддаг багаж тоног төхөөрөмжүүд дээр ажиллаж чаддаг болгох
- Орчин үеийн Сэтгүүл зүйн чиг хандлага, дадлагын хичээлийн цагийг нэмэх
- Практик сургалтыг илүү оруулах. Ямар нэг чиглэлээр илүү мэргэшүүлэх
- Оюутан солилцоо хийж гаднын төсөлд хамрагдах,
- Дата сэтгүүл зүй шинэ хандлагыг хөтөлбөртөө тусгах англи хэл сайн сургах
- Контент бэлтгэх шинэ зарчмыг сайн сургах, орчин үеийн сэтгүүл зүйн хандлага
- Дадлага давамгайлах
- Мэргэжилдээ дуртай, ёс суртахуунтай мэргэжилтэн бэлтгэхэд анхаарах
Их дээд сургуулиуд сургалтдаа юуг анхаарах ёстой вэ?

Сургалтын хөтөлбөрөө шинэчлэх
Сэтгүүл зүйн салбарт мэргэжлийн сэтгүүлчид төдийгүй, технологийн мэдлэгтэй, мэдээллийн боловсруулалт хийх чадвартай мэргэжилтнүүд хэрэгтэй болсон. Иймд сургалтын хөтөлбөрт нь интернетийн сэтгүүл зүй, мэдээллийн технологи, контент бүтээх, аналитик ур чадвар зэргийг оруулах шаардлагатай. Энэ нь оюутнуудад өрсөлдөх чадвар нэмэх болно.
Практик сургалтыг нэмэгдүүлэх
Сургалтын хөтөлбөрийн онцлог нь онолын мэдлэгийг практик туршлагаар баяжуулах хэрэгтэй. Оюутнууд өөрсдөө контент бүтээж, тухайн сэдвийг судалж, багаар ажиллах чадварт суралцах боломжтой байх хэрэгтэй. Практик дадлага болон сэтгүүл зүйн бодит нөхцөлд ажиллах туршлага өгвөл оюутнууд илүү сайн бэлтгэгдэнэ.
Ёс зүйн болон мэргэжлийн сургалт
Мэргэжлийн сэтгүүлчид ёс зүйн өндөр хариуцлага, үнэн зөв мэдээлэл хүргэх шаардлагатай тул энэ чиглэлд оюутнуудыг гүнзгий сургалтад хамруулах нь чухал. Сэтгүүл зүйн ёс зүй, хараат бус байдал, үнэн зөв мэдээлэл зэргийг чухалчилж, оюутнуудад зөв үнэт зүйлсийг бий болгох хэрэгтэй.
Олон улсын туршлагыг судлах
Багш нар болон оюутнуудад олон улсын сэтгүүл зүйн салбарын дэвшилтэт туршлага, арга барилыг судлах боломж олгох нь ач холбогдолтой. Олон улсын жишгээр хичээллэх нь шинэ санаа, бүтээлч сэтгэхүйн хөгжилд тусална.
Энэ салбарт ажиллах боломжуудыг нээх
Их, дээд сургуулиуд сэтгүүл зүйтэй холбоотой дадлага хийх, эсвэл өөрийн контентоо гаргах боломжуудыг олгох нь оюутнуудад үнэхээр хэрэгтэй мэдлэг, туршлага олгоно. Мөн мэргэжлийн сэтгүүлчдийг сургалтад урьж, илтгэл тавиулах зэрэг арга хэмжээ зохион байгуулж оюутнуудын мэдлэгийг гүнзгийрүүлэх шаардлагатай.
Сургалтын явцад мэргэжлийн үнэ цэнийг ухамсарласан сайн мэргэжилтэн бэлтгэхээс гадна, ЗӨВ ТӨЛӨВШСӨН, ЗӨВ ХАНДЛАГАТАЙ, ХАРИУЦЛАГАТАЙ, БАГААР АЖИЛЛАХ ЧАДВАРТАЙ, САЙН ХҮН-ийг бэлтгэн хөдөлмөрийн зах зээлд нийлүүлэхийг ажил олгогчид биднээс шаардаж байна.